Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, gecelik faiz oranlarını 150 baz puan indirerek % 11.5'e çekti! Ayrıca borç verme faiz oranını da % 15,50'den % 14'e çekildi...
Bu ne demek... En basit anlamda, paranın mevduatlarda tutulmasından çok, yatırıma ve harcamaya teşvik edilmesi için alınmış bir tedbir demek... Zaten küresel bir mali sıkışıklık var hali hazırda, bu da harcamaları kolaylaştıracak ve bu sayede para dönüşümü biraz olsun kıpırdayacak, bu da rahatlamayı sağlayacak...
Lakin bir de işin öbür tarafı var, o da, stagflasyon riskidir. Bu risk, merkez bankasının yüksek puanlarda faiz indirme politikasına devam etmesi ile oluşacağını düşünüyorum. Yani uzun vadede(1-3 yıl) politika değişikliğine gidilmediği taktirde olabilecek bir risk. Keza bence faiz indirimleri devam edecektir.
Stagflasyonun çok güzel bir açıklamasını, 1992 yılında vefat eden ünlü ekonomist ve filozof Friedrich August von Hayek yapmıştır. Ona göre: "Enflasyona neden olan parasal genişleme, önce faiz haddini geçici olarak normal seviyesinin altına indirir. Faiz haddindeki bu düşme başlangıçta kârlı olmayan yatırım projelerini kârlı hale getirir. Girişimciler bu gelişmenin devamlı olacağını sanarak bütün marjinal projeleri uygulamaya koyacaklardır. Ancak bir süre sonra faiz haddi normal seviyesine döndüğünde, bu projelerin bir çoğu kârlı olmaktan çıkacaktır. Muhtemelen, henüz tamamlanmamış, inşa aşamasında olan projeler yarım bırakılacaktır. Ötede istihdam edilenler işlerini kaybedeceklerdir."[1]
Yani kısaca, Hayek'e göre, stagflasyonun nedeni yanlış para politikası ile faiz haddinin yanlış yönlendirilmesi ve marjinal yatırım projelerine kaynak tahsis edilmesidir.[2]
Şuanda Türkiye'de istihdam sorununu da çözmek için azami gayret gösteriliyor. Bu kaybolan istihdamı geri yaratma çabası ile fena halde desteklenmekte, ki bu, marjinal projelerin hayata geçirilmesi anlamına gelir. Çünkü batık bankalar ve şirketler de çoğaldı. Gerisi zaten yukarıda bahsedildiği gibi gelir; ya da gelme riski vardır demek daha doğru olur. Bu faiz indirimi; faiz şampiyonu olan, faiz lideri olan Türkiye'yi, faizler normale döndüğünde, tek başına stagflasyona sokma riskini oluşturmaktadır marjinal yatırımların hayata geçmesi sebebiyle.
Umarım benim bu kötümser bakış açım haksız çıkar...
[1],[2]: http://www.ekodialog.com/Konular/stagflasyon.html (20.02.2009 / 02:48)
