19 Ekim 2008 Pazar

Vadeli İşlemler

Eurobond Nedir ?
Hükümet ya da şirketlerin ,kendi ülkeleri dışında, kaynak sağlamak amacıyla, yabancı para cinsinden ihraç ettikleri, genelde uzun vadeli ve kupon ödemeli borçlanma araçlarıdır.

Kimlere uygundur ?
Yatırımlarınızı orta veya uzun vadelerde değerlendirerek döviz cinsinden düşük riskli sabit bir getiri sağlamak istiyorsanız Eurobond işlemleri yapabilirsiniz.

Özellikleri :
• Başta Amerikan Doları olmak üzere ,Euro,Japon Yeni,İsviçre Frangı gibi döviz cinsleri üzerinden ihraç edilebilmektedirler.
• Vadeleri genellikle 5 – 30 yıl arasında değişir.
• 6 ayda bir veya yılda bir , sabit veya değişken kupon faizi öderler .
• Genellikle hamiline yazılı olarak ihraç edilirler ancak fiziki teslim mümkün değildir.
• 2.el piyasası olan yatırım araçlarıdır.Genellikle uzun vadeli olarak ihraç edilmelerine karşın,vade sonunu beklemeden nakde çevrilebilmekte ve getiriniz nakde çevrileceği tarihteki piyasa koşullarına bağlı olarak değişebilmektedir.
• İkincil piyasa işlemlerinde standart işlem valörü ‘ işlem tarihi + 3 iş günü ' dür.
• Eurobond kupon ödemelerinde stopaj kesintisi yoktur.Yatırımcının elde ettiği geliri beyan etme zorunluluğu vardır.
• Klasik TL ve YP yatırımlarına alternatif olarak cazibesi gittikçe artan yüksek getirili bir yatırım aracıdır.


Forward Nedir ?
Forward temel olarak bugünden gelecekteki kuru sabitlemek demektir. Taraflar anlaşma tarihinde miktar,fiyat ve para değişimi tarihi konusunda mutabık kalırlar, fakat para değişimi yapmazlar. Belirledikleri tarih geldiğinde her iki tarafta önceden anlaşma sağladıkları kur üzerinden yükümlülüklerini yerine getiriler.

Kimlere uygundur ?
Forward işlemler ileri vadelerde döviz riski taşıyanlar (ithalatçılar, ihracatçılar, dövize endeksli kredi kullananlar vs…) tarafından bu risklerden korunma amacıyla kullanılabilir. Ayrıca döviz piyasalarında spekülatif işlem yapmak isteyenler için de uygundur.

Özellikleri :
• Forward işlemler tezgahüstü piyasalarda yapılır.
• Forward fiyat spot kur ve faiz farkındaki hareketlerden etkilenir.


Swap Nedir ?
Swap, iki varlığın değişimi olarak ifade edilebilir. Gerek faiz ve gerekse de para birimleri birbirleriyle değiştirilebir. Swap iki farklı vadeye yapılan döviz alış ve satış aracılığıyla ya da zıt yönlü ve farklı para cinsindeki varlıkların para piyasaları işlemleriyle ileri vadeye taşınmasıyla olur.

Kimlere uygundur ?
Swap işlemleri döviz ve faiz riskine açık olan yatırımcı ve portföy yöneticileri için uygundur.

Özellikleri:
Örnek olarak elinizde Amerikan Doları varlığınız var ve İngiliz Sterlini cinsinden borcunuz var. Aynı zamanda Amerikan Dolarının, İngiliz Sterlini karşısında değer kazanmasını bekliyorsunuz ne yapabilirsiniz.?
Bu durumda yapabileceğiniz ilk şey Amerikan Dolarlarınızı İngiliz Sterlini'ne çevirerek borcunuzu ödemektir. Fakat bu durumda eğer gerçekten Amerikan Doları, Sterlin karşısında değer kazanırsa belirli bir kayba uğramak kesindir. Oysa Swap yaparak bu duruma bir çözüm getirebilirsiniz. Şöyle ki ; bulacağınız bir partnere siz o günkü parite üzerinden Amerikan Dolarınızı verip karşılığında İngiliz Sterlini alırsınız. Aldığınız Sterlinlerle borcunuzu ödersiniz. Partnerinizle, Amerikan Dolarının faizini, İngiliz Sterlinin faizini ve vadeyi belirlersiniz.
İşlemin vadesi geldiğinde anlaşılan faizler üzerinden partneriniz size Amerikan Dolarınızı geri öder sizde partnerinize olan İngiliz Sterlini borcunuzu ödemek için o günkü parite üzerinden elinizdeki Amerikan Doları ile İngiliz Sterlini alırsınız ve borcunuz ödersiniz. Bu işlemi yaparak Amerikan Dolarının yükselmesinden uğrayabileceğiniz kaybı bertaraf etmiş olursunuz.

Opsiyon Nedir?
Opsiyon latince bir terim olup tercih, seçim anlamına gelmektedir. Temel olarak opsiyonu; herhangi bir varlığı anlaşılan tarihte sabit bir fiyattan satma ya da satın alma hakkı veren araçlar olarak tanımlanabilir. Bu ürünün en önemli özelliği işlemin vadesi geldiğinde opsiyon hakkını elinde tutan tarafın işlemi yapmaktan vazgeçebilmesidir.

Kimlere uygundur ?
Opsiyon işlemleri spot/forward piyasalardaki risklerin kapatılması ya da spekülatif yatırımcılar tarafından kullanılır.

Özellikleri:

İki çeşit opsiyondan bahsetmek mümkündür.

1 - Satın alma hakkı opsiyonu
2 - Satma hakkı opsiyonu

Bu iki opsiyonda da taraflar miktar, işlemin vadesi, vade tarihindeki fiyat ve opsiyon hakkını alan tarafın ödeyeceği prim konusunda bugünden anlaşırlar. Anlaşma tarihinde opsiyon hakkını alan taraf anlaşılan prim miktarını opsiyon hakkını veren tarafa nakden öder. Bunun dışında herhangi bir para değişimi yapılmaz.


Kaynak:
http://www.tskb.com.tr/